Ogrodzieniec

	Ogrodzieniec
	Herb Ogrodzieńca
Państwo	Polska
Województwo	śląskie
Powiat	zawierciański
Gmina	Ogrodzieniec; gmina miejsko-wiejska
Założono	XI wiek
Prawa miejskie	1409-1870, od 1973
Burmistrz	Andrzej Mikulski
Powierzchnia	28,56 km²
Wysokość	390 – 420 m n.p.m.
Ludność (2010); • liczba; • gęstość	; 4401; 156,1 os./km²
Strefa numeracyjna;	(+48) 32
Kod pocztowy	42-440
Tablice rejestracyjne	SZA
	Położenie na mapie Polski ; Ogrodzieniec
	50°27′04″N 19°31′08″E / 50.45111, 19.51889Na mapach: 50°27′04″N 19°31′08″E / 50.45111, 19.51889
TERC; (TERYT)	2243316064
SIMC	0150923
	Urząd miejski pl. Wolności 25; 42-440 Ogrodzieniec
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Ten artykuł dotyczy Ogrodzieńca, miasta w woj. śląskim. Zobacz też: Ogrodzieniec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim.

Remiza OSP

Ogrodzieniec – miasto w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ogrodzieniec. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego. Prawa miejskie posiadał w latach 1386-1870 oraz od 1973. Tutejsi wyznawcy kościoła rzymskokatolickiego należą do Parafii Przemienienia Pańskiego.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 4401 mieszkańców^[1].

edytuj Położenie

Miasto położone jest na obrzeżach Zagłębia Dąbrowskiego, w środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, na granicy dwóch mezoregionów: Wyżyny Częstochowskiej i Obniżenia Górnej Warty (Wyżyna Woźnicko-Wieluńska).

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 28,56 km²^[2].

Położone na wysokości od 390 do 420 m n.p.m.^{potrzebne źródło}

W centrum miasta krzyżują się drogi wojewódzkie nr 791 i nr 790. Od południa i zachodu do miasta przylega znaczny kompleks leśny, od północy złoża wapienne oraz nieczynny kamieniołom eksploatowany kiedyś przez cementownię Wiek, od północnego zachodu łąki przechodzące w dolinę Czarnej Przemszy, a od wschodu – pola uprawne. Na terenie miasta znajduje się 1207 budynków (stan na luty 2004) oraz 112 gospodarstw rolnych (stan na sierpień 2008).^{potrzebne źródło}

edytuj Historia

Początki miasta sięgają prawdopodobnie XI wieku. Rozwijało się tu grodzisko rolników, myśliwych i smolarzy. W 1241 Ogrodzieniec został najechany przez Tatarów, którzy spalili miasto i zamek. Po najeździe drewniany dotąd zamek został odbudowany z kamienia.

Pierwsze zapiski historyczne o Ogrodzieńcu pochodzą z 1346^[3]. Pod koniec XIII w. wybudowano w mieście zajazd. Położenie Ogrodzieńca sprzyjało rozwojowi handlu, którym trudnili się przeważnie Żydzi. W XIII i XIV w. w puszczach ogrodzienieckich organizowano polowania na grubą zwierzynę.

W 1784 Ogrodzieniec otrzymał przywilej na organizację 12 jarmarków rocznie. W 1795 był w zaborze pruskim (Nowy Śląsk), a od 1815 w zaborze rosyjskim (Królestwo Polskie). W 1886 były tu 162 domy (w tym 26 murowanych) i około 1000 mieszkańców (w tym 163 Żydów).

Wojska niemieckie zajęły miejscowość 4 dni po rozpoczęciu II wojny światowej. 8 października 1939 ziemię ogrodzieniecką wcielono do III Rzeszy. Podczas okupacji hitlerowskiej planowano zniemczenie nazwy miejscowości na Bonerburg (od Bonerów – XVII-wiecznych właścicieli zamku Ogrodzieniec), ale zmiana ta nie weszła nigdy w życie.

Do 1956 miejscowość znajdowała się w powiecie olkuskim, do 1975 i od 1999 w powiecie zawierciańskim.

edytuj Przemysł

Ważny ośrodek produkcji cegieł i materiałów budowlanych. W latach 1913-1999 działała tu cementownia Wiek – jeden z największych zakładów w regionie. Drugim ważnym budynkiem przemysłowym była zamknięta w 1998 fabryka PMIB Izolacja Ogrodzieniec produkująca materiały ociepleniowe z wykorzystaniem azbestu.

edytuj Szkoły

Zespół Szkolno-Przedszkolny
Gimnazjum Publiczne

edytuj Turystyka

Ważny ośrodek turystyczny leżący na Szlaku Orlich Gniazd. Przez centrum miasta przebiega Szlak Warowni Jurajskich. Miejscowość nie obejmuje terenu zamku obronnego Ogrodzieniec, który znajduje się w sąsiedniej wsi – Podzamczu.