Wiadomości

new

Tworząc szóstego dnia gatunek Homo sapiens wyznaczył Deus
habilis w raju drzewo z owocem zakazanym. Niektórzy twierdzą, że
to była jabłoń. Jest to jednak okryte tajemnicą i wiemy tylko, że spożywanie
owoców z tego konkretnego drzewa było zakazane... [Czytaj dalej...]

Przestawka.html




Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/icpl/domains/miejscowosci.ocieplanie.net/public_html/wiki.php on line 273
Przestawka – Wikipedia, wolna encyklopedia

Przestawka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy językoznawstwa. Zobacz też: przestawnia (figura retoryczna).

Przestawka (metateza) – jeden z podstawowych zależnych procesów fonetycznych, polegająca na zmianie kolejności sąsiednich głosek.

Na przykład staropolskie *błcha < ps. blъxa (porównaj lit. blusà, słow. blcha) dało pol. pchła z przestawieniem ch i ł. Dzięki temu uniknięto normalnej asymilacji i zrównania z formą czasownika pcha (porównaj jabłko japko).

Spis treści

edytuj Grupy TarT, TalT

U podnóża przestawki prasłowiańskiej grup typu TarT, TalT[1] legło prawo sylab otwartych wymaganych przez język prasłowiański. (Każda sylaba musiała się kończyć na samogłoskę.) Zmiany były dla nagłosu uwarunkowane poprzez intonację wyrazową:

  • intonacja opadająca – cyrkumfleksowa, wynik przestawki o (arT → roT, np.arzьnъ → rożen)(alT → łoT,alkЪtь → łokieć)
  • intonacja wznosząca – akutowa, wynik przestawki a (arT → raT, armę → ramię)(alT → łaT, np. alkomъjь → łakomy)

Przestawka zachodziła także w śródglosie.W takim wypadku wynikiem jest o, np karva → krowa, galsЪ → głosy,

edytuj Grupy Tert, TelT

  • TerT → Tr`eT → TrzeT, np dervo → dr`evo → drzewo
  • TelT → TleT, np. melko → mleko

edytuj Inne języki

W niektórych językach salisz przestawka służy do utworzenia tzw. aktualnej formy czasownika – odpowiednika angielskich czasów Continuous, np. w języku saanicz: ṮPÉX̱ , w formie aktualnej ṮÉPX̱ – "rozpraszać"

edytuj Zobacz też

Przypisy

  1. Z. Stieber, Historyczna i współczesna fonologia języka polskiego, Warszawa 1966

edytuj linki zewnętrzne