new
Tworząc szóstego dnia gatunek Homo sapiens wyznaczył Deus
habilis w raju drzewo z owocem zakazanym. Niektórzy twierdzą, że
to była jabłoń. Jest to jednak okryte tajemnicą i wiemy tylko, że spożywanie
owoców z tego konkretnego drzewa było zakazane...
[Czytaj dalej...]
Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/icpl/domains/miejscowosci.ocieplanie.net/public_html/wiki.php on line 273
| Radzionków | |||||
|
|||||
| Państwo |  Polska |
||||
| Województwo | śląskie | ||||
| Powiat | tarnogórski | ||||
| Gmina | gmina miejska | ||||
| Aglomeracja | konurbacja górnośląska | ||||
| Prawa miejskie | 1951 | ||||
| Burmistrz | Gabriel Tobor | ||||
| Powierzchnia | 13,20 km² | ||||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
17 231 1305,4 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 32 | ||||
| Kod pocztowy | 41-922 | ||||
| Tablice rejestracyjne | STA | ||||
|
Położenie na mapie Polski
  Radzionków
|
|||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) |
2243313031 | ||||
|
Urząd miejski
ul. Męczenników Oświęcimia 4241-922 Radzionków |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa | |||||
| BIP | |||||
Radzionków (niem. Radzionkau) – miasto i gmina w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w północnej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).
Według danych z 30 czerwca 2009 roku, miasto miało 17 231 mieszkańców[1].
Spis treści |
Radzionków leży na Płaskowyżu Bytomsko-Katowickim będącym częścią Wyżyny Śląskiej, na terenie Górnego Śląska. Pod względem geologicznym miasto położone jest w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym obejmującym cały Górnośląski Okręg Przemysłowy oraz Rybnicki Okręg Węglowy.
Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 13,20 km²[2], co stanowi 2,05% powierzchni powiatu.
Według danych z roku 2002 Radzionków 65% powierzchni miasta obejmują użytki rolne, a użytki leśne 16%[3].
Sąsiaduje z gminami: Bytom, Piekary Śląskie, Świerklaniec, Tarnowskie Góry.
W latach 1975-1997 część Bytomia, od 1998 ponownie samodzielne miasto, a w latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego. W latach 1945-51 siedziba wiejskiej gminy Radzionków.
Średnia roczna temperatura wynosi 7,9ºC, a średnia suma opadów w skali roku wynosi wynosi 723 mm. Charakterystyczne dla Radzionkowa są wiatry słabe, o prędkości nie przekraczającej 2m/s wiejące z kierunku zachodniegopotrzebne źródło.
Najstarsze wzmianki dotyczące Radzionkowa pochodzą z lat 1326-1357. Są to przechowywane w Watykanie listy opłat podatku zwanego "świętopietrze". Płynie stąd wniosek, że Radzionków jako osada powstał co najmniej kilkadziesiąt lat wcześniej. Ok. 1430 roku osada została ograbiona i spalona przez Husytów. Po owym najeździe prawdopodobnie zbudowano stary kościół istniejący do końca XIX wieku. W okresie reformacji Radzionków przeszedł w ręce protestanckiego dziedzica Hornig de Horna (1540) i w myśl zasady "czyja władza tego religia" (cuius regio, eius religio) kościół został oddany pastorowi (do ok. połowy XVII wieku), a część mieszkańców przyjęła nowe wyznanie. W czasie wojny trzydziestoletniej przez okolice osady 5 razy przeciągnęły wojska czego efektem było jej spustoszenie: z 37 istniejących gospodarstw 10 utraciło właściciela i nie odnaleziono żadnych spadkobierców. Ziemie należące do tych gospodarstw przejął tutejszy dziedzic.
W początkach XVIII wieku w Radzionkowie stacjonowały wojska austriackie – kirasjerzy pułków Hamilton, Badenio, Schuben. Część żołnierzy zawarła związki małżeńskie osiedlając się tutaj na stałe. W wyniku wojen śląskich Radzionków znalazł się pod panowaniem pruskim. Wielu mieszkańców osady w pruskim mundurze walczyło w wojnach napoleońskich.
Z przełomem wieku XVIII i XIX związany jest rozwój osady spowodowany polityką pruską zmierzającą do zaludnienia Śląska i do rozwoju przemysłu w oparciu o kopaliny tu występujące. W 1815 roku na tym terenie funkcjonowały 24 niewielkie kopalnie galmanu, oraz kilka pieców hutniczych. W 1871 dziedzic radzionkowski Henckel von Donnersmarck założył, istniejącą do niedawna, kopalnię węgla kamiennego (zaczęła wydobywać węgiel od 1874). W 1884 Donnersmarck w pobliżu kopalni założył hutę cynku "Łazarz", która produkowała także kwas siarkowy i solny. W tym samym mniej więcej czasie zaczęły powstawać kamieniołomy wydobywające surowiec do wapienników – największy z nich to kamieniołom "Maciej" na Księżej Górze, mający połączenie kolejką z wapiennikami w Szarleju. Z rozwojem przemysłu związane było powstanie kolei żelaznych (1870) i dwóch stacji kolejowych, poczty (1882), wodociągu (1904) oraz elektryfikacja osady (1908).
W okresie "Kulturkampfu" mieszkańcy silnie związali się z ruchem katolickim, reprezentowanym przez partię Centrum: np. w wyborach do sejmu Rzeszy w 1877 roku zdecydowanie wygrał kandydat Centrum Radziwiłł otrzymując 364 głosy, zaś liberał Richter zaledwie 99 głosów, a w wyborach do sejmu pruskiego w 1882 zdecydowanie wygrał mieszkaniec Radzionkowa Paweł Letocha. W tym samym czasie powstała tutaj pierwsza czytelnia polska, wzrastała także liczba abonentów gazet, w tym polskich: "Katolika" i "Gazety Górnośląskiej". Od 1885 zaczął wystawiać przedstawienia teatr amatorski, w 1899 powstała spółka pod nazwą "Kasa oszczędności i pożyczek", oraz straż pożarna, towarzystwa sportowe i gimnastyczne i chór "Harfa". Istniejący do dziś kościół wybudowany został w 1875 roku z pieniędzy parafian oraz hrabiego Hugona Henckla Donnersmarcka.
W wyniku podziału Śląska po I wojnie światowej Radzionków w 1922 znalazł się w granicach państwa polskiego, wielu mieszkańców brało udział w powstaniach śląskich (1919, 1920, 1921), a w plebiscycie w marcu 1920 roku większość mieszkańców głosowała za Polską – 4778 głosów (za Niemcami 862 głosy). W czasie drugiej wojny Radzionków znalazł się w granicach III Rzeszy. Uczestnicy powstań śląskich trafiali do obozów koncentracyjnych, gdzie zginęło 43 mieszkańców, a dwóch (Kużaj, Szymała) stracono publicznie za działalność konspiracyjną. Rosjanie z kolei pięciu mieszkańców zamordowali w Katyniu i Twerze w 1940 (policjanci i wojskowi). W 1945 radzieccy żołnierze bez skrupułów zamordowali na ulicach miejscowości trzy osoby. Po wojnie władze komunistyczne przeprowadziły repatriacje mieszkańców narodowości niemieckiej na zachód za Odrę (m.in proboszcza ks. Józefa Knosałę). W 1951 roku Radzionków uzyskał prawa miejskie – nastąpiła wówczas szybka urbanizacja: wybudowano Dom Kultury (oficjalnie oddany do użytku w 1966 roku), basen wraz z obiektami rekreacyjnymi oraz powstało liceum ogólnokształcące będące do dziś najpoważniejszą placówką edukacyjną gminy.
W 1975 roku Radzionków został włączony do Bytomia. Z dniem 1 stycznia 1998 powstała samodzielna gmina miejska Radzionków w powiecie tarnogórskim[4].
Dane z 31 grudnia 2008[5]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 16 900 | 100 | 8680 | 51,4 | 8220 | 48,6 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
1274,5 | 654,6 | 619,9 | |||
W roku 2008 w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w Radzionkowie przy ul. Kużaja 17 oddano do użytku bulodrom z jednym pełnowymiarowym (4x15 m) torem do gry w pétanque. Po bulodromie w Katowicach (Park im. Tadeusza Kościuszki) i Piekarach Śląskich (MOSiR) jest to trzeci tego typu profesjonalny obiekt w Aglomeracji Śląskiej[6].
Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne:
Burmistrzowie Radzionkowa:
Lista miast partnerskich Radzionkowa[7]:
|
||||||||||
|
||||||||||
|
||||||||||||||||||||
|
|||||||
